- home - cv - solo - ensembles - lespraktijk - artikelen - edition /\ agenda - programma's - demo's - foto's - links -

Zijn naam is Klein, Jacob Klein...

< Samenvatting > Inleiding - J.H. Klein - Cellotechniek in opus 4 - Tijdgenoten - Aantekeningen - links - Bestellen -

Samenvatting

De zes Sonates voor Violoncello Solo Opus 4 van Jacob Herman Klein vormen een unicum in de muziekhistorie. Het uitgebreide scala aan vingerwijzingen (zo'n 1200 vingerzettingen aangevuld met snaaraanduidingen om elk misverstand te vermijden) en dynamische aanwijzingen dat bij de cellopartij is genoteerd is ongeëvenaard in barokmuziek voor instrumenten uit de vioolfamilie. Niet eerder werd het barokke vingerzettingsysteem zo helder in de praktijk gebracht als hier.
Uit de vingerzettingen in het facsimile van deze Sonates blijkt dat geen enkele mij bekende barokcellist met authentieke vingerzettingen speelt. Uit het zelf spelen van deze Sonates met gebruik van de hier genoteerde vingerzettingen is mij gebleken dat er zulke gigantische strekkingen in voorkomen, dat een waarschuwing op zijn plaats is. Het onoordeelkundig, ongetraind gebruik van deze vingerzettingen kan ernstige blessures aan linkerhand en -arm tot gevolg hebben!
Vaak kunnen de vingerzettingen gelukkig zodanig worden aangepast dat grote grepen tussen andere vingers dan wijs- en middelvinger (de gebruikelijke "grote greep") voorkomen kunnen worden. Blijf dan ook vooral, maar nu geïnformeerd, on-authentiek spelen!

Jacob Herman Klein heeft muzikaal en cellotechnisch behoorlijk wat meer in zijn mars dan zijn eigen betiteling Amatore della Musica en zijn achternaam doen vermoeden. De virtuositeit van deze Sonates doen sterk aan Pietro Locatelli denken, een veel bekendere plaats- en tijdgenoot van Klein.

Verder is in dit werk een niet eerder aangetroffen bewijs te vinden dat in de barok onder een legatoboog soms een glijdende positiewisseling (glissando of portamento) werd geprefereerd boven het uitkiezen van een bepaalde handstand (positie) om een glissando of portamento te vermijden. De bij Klein veelgebruikte combinatie van een unisono tussen een losse snaar of een ingedrukte duim met een onderliggende, gestopte snaar is opvallend. Hierdoor wordt door Klein behalve een volume-effect zeer zeker een kleureffect beoogd, waardoor de overgang tussen de verschillende snaren via een losse snaar als het ware wordt afgerond of juist een grommend effect wordt bereikt.

Deze Sonates zijn door Frank Wakelkamp, barokcello en Rien Voskuilen, klavecimbel opgenomen. Onno Scholtze was balance engineer en Jean van Vugt producer/editor.

Hieronder vindt u een uitgebreid artikel (uit 2000) over Jacob Herman Klein en zijn Sonates voor Violoncello Solo en Basso Continuo opus 4. De laatste versie van dit artikel (uit 2007) vindt u als bijlage bij de facsimile-editie van opus 4.

 

< Samenvatting > Inleiding - J.H. Klein - Cellotechniek in opus 4 - Tijdgenoten - Aantekeningen - links - Bestellen -

Zijn naam is Klein, Jacob Klein...

- home - cv - solo - ensembles - lespraktijk - artikelen - edition /\ agenda - programma's - demo's - foto's - links -